Adalet Bakanlığının yedi dairesi için Danıştay’da iptal davası açıldı
Gün boyu COP31’in bağlayıcılığı tartışılırken, siyasette kurumsal işleyişi ve yargı bağımsızlığı tartışmasını doğrudan ilgilendiren bir başvuru daha az görünür kaldı. Adalet Bakanlığı bünyesindeki yedi dairenin kuruluş işleminin yargıya taşınması, bu birimlerin hangi hukuki temelle kurulduğu sorusunu gündeme getiriyor.
Avukat Ömer Faruk Eminağaoğlu, Adalet Bakanlığı bünyesinde oluşturulan yedi dairenin kuruluş işleminin iptali istemiyle Danıştay’da dava açtı. Başvuru, yalnızca idari bir yapılanmanın biçimine ilişkin değil; bu birimlerin görev alanlarının yargı ve soruşturma süreçleriyle kesişebileceğine dair kaygıları da içeriyor. Dilekçede yargı bağımsızlığı ve soruşturma gizliliği özellikle vurgulanıyor.
Daireler arasında Adli Emanet, Faili Meçhul Suçları Araştırma, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele ile Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar başlıkları bulunuyor. Doğal Afet ve Kazalar, Kamu Düzeni ve Terör Suçları ile Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları da diğer birimlerin görev alanları arasında sayılıyor. Bu başlıklar, kuruluş işleminin neden yalnızca kurum içi bir düzenleme olarak görülemeyeceğini ortaya koyuyor: Birimlerin adları, kamu düzeninden suç soruşturmalarına uzanan geniş alanlara işaret ediyor.
Ancak burada önemli bir ayrım var: Dilekçedeki hukuka aykırılık değerlendirmesi, davayı açan kişinin iddiası. Haberde Danıştay’ın bu iddialar hakkında verdiği bir karar aktarılmıyor; dolayısıyla kuruluş işleminin hukuka aykırı olduğu kesinleşmiş değil. Tartışmanın esası, yargı denetimiyle açıklığa kavuşacak.
Başvuruda işlemin Resmî Gazete’de yayımlanmadığı savunuluyor. Eminağaoğlu, birimlerin kuruluşunu 23 Nisan’da Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıkladığını, kuruluş işleminin Bakan Yardımcısı Can Tuncay imzasıyla yapıldığını belirtiyor. Dilekçeye göre işlem, 14 Eylül’de sosyal medya paylaşımlarından öğrenildi ve ardından yasal süresi içinde dava açıldı.
Bir kamu biriminin nasıl kurulduğu ve hangi yetkiyle çalıştığı, o birimin yürüttüğü işlerin güvenilirliği bakımından temel bir mesele. Özellikle soruşturma gizliliği ve yargı bağımsızlığıyla ilişkilendirilen görev alanlarında, kuruluş dayanağının ve yetki sınırlarının açık olması önem taşıyor. Bunlar, davacının dilekçesinde ortaya koyduğu itirazların işaret ettiği denetim başlıkları; henüz mahkemece verilmiş hükümler değil.
Siyasetin gündemi çoğu zaman sert açıklamalar ve karşılıklı suçlamalar etrafında dönüyor; oysa kurumsal yetkinin nasıl oluşturulduğu, günlük tartışmalardan daha kalıcı sonuçlar doğurabilir. Danıştay’ın önündeki başvuru, yedi dairenin kuruluş işleminin hukuki temelini ve dilekçedeki itirazları değerlendirme konusu yapıyor. Bu nedenle izlenmesi gereken, tarafların siyasi pozisyonlarından önce, mahkemenin işlemin dayanağı ve kapsamı hakkında vereceği karar.
Bu köşe, Siyasi Odak yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.