Fon tasfiyesinde bankalara sorumluluk güvencesi öngören teklif Meclis’te

AKP’nin Meclis Başkanlığına sunduğu 15 maddelik kanun teklifi, olağanüstü fon tasfiyesi işlemlerinde görev alan iki banka ile bu işlemleri yürüten personeline hukuki güvence getirmeyi öngörüyor. Teklif yasalaşırsa, kanunla verilen görevler kapsamındaki karar ve işlemler nedeniyle hukuki, idari ve mali sorumluluk doğmayacak. Düzenleme suç teşkil eden fiilleri ise kapsam dışında bırakıyor.

Buradaki temel mesele, bankaların ya da çalışanlarının bugün için herhangi bir işlemde kusurlu olduğuna dair bir hüküm değil; böyle bir tasfiye sürecinde sorumluluğun hangi sınırlar içinde işletileceği. Teklifin gerekçesinde, bankaların olağan görev alanlarında bulunmayan sorumlulukları kanunla üstlendiği ve bu nedenle hukuki güvenceye ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Bu gerekçe, sürecin işleyebilmesi için görev alan kurumların korunmasını savunuyor; teklifin kapsamıysa korunmanın kamu adına yapılmış işlemler ve bunların denetimiyle nasıl dengeleneceği sorusunu doğuruyor.

Özellikle düzenlemenin zaman aralığı dikkat çekici: Teklif, 17 Eylül 2026’dan itibaren alınan kararlar ve yapılan işlemler için sorumluluk doğmamasını öngörüyor. Bu, geleceğe dönük genel bir ilke tarifinden ibaret değil; tasfiye ve geri kazanım işlemlerinin yürütüldüğü belirli bir süreçteki kararları da kapsayabilecek bir çerçeve. Dolayısıyla Meclis görüşmelerinde yalnızca “güvence gerekli mi” sorusu değil, güvence hangi görevleri, hangi işlemleri ve hangi hesap verme yollarını kapsayacak soruları da yanıtlanmalı.

Teklifin diğer önemli ayağı ise eski Genel Sağlık Sigortası prim borçlarının silinmesi. Böylece tasarı, bir yandan borç yükü bulunan kişilere doğrudan dokunabilecek bir düzenlemeyi, diğer yandan fon tasfiyesinde görev alan kurumların ve personelin sorumluluk sınırlarını aynı pakette bir araya getiriyor. İki başlığın aynı teklifte yer alması, metnin etkisinin yalnızca finansal işlemlere katılan kurumlarla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Kamuoyunun dikkatini çekmesi gereken nokta, bir sorumluluk istisnasının sınırlarının kanun metninde ne kadar açık çizildiği. Suç teşkil eden fiillerin hariç tutulması önemli bir kayıt; fakat bunun dışındaki işlemlerde güvence hangi şartlarla uygulanacak, tasfiye kararlarının incelenmesi ve kamu adına hesap sorulması nasıl sürdürülecek, bunlar da düzenlemenin gerçek etkisini belirleyecek. Haberde teklifin bu ayrıntılarına ilişkin yanıtlar yer almıyor; Meclis sürecinde açıklığa kavuşturulmaları gerekiyor.

Teklifin yasalaşıp yasalaşmayacağı henüz belli değil; bu nedenle öngörülen güvenceleri yürürlükteki hukuk gibi sunmak doğru olmaz. Ancak metnin Meclis’e sunulmuş olması bile, tasfiye sürecinde kamusal yetki kullanan banka ve çalışanlarının sorumluluğuna ilişkin bir tercih yapıldığını gösteriyor. GSS borçlarının silinmesi kadar, bu tercihin kapsamı ve denetimle nasıl bağdaştırılacağı da siyasi tartışmanın merkezinde olmalı.